Hard Rock Casino in Nederland: vergunning, kosten en de regels die tellen
Hard Rock Café kent iedereen. Een Hard Rock casino in Nederland is een ander verhaal, en dat verhaal draait om papierwerk. De Kansspelautoriteit (Ksa) verleent sinds 1 oktober 2021 vergunningen onder de Wet kansspelen op afstand (Wok). Tot 1 januari 2026 zijn er 27 legale online vergunningen verstrekt. Wie denkt dat een wereldmerk als Hard Rock automatisch een NL-licentie heeft, zit ernaast.
De merknaam Hard Rock is juridisch eigendom van Seminole Tribe of Florida, dat sinds 2007 eigenaar is van het Hard Rock-merk. De groep runt casino’s in Tampa, Hollywood (Florida), Las Vegas, Atlantic City en tientallen hotels wereldwijd. In Europa liggen fysieke locaties onder meer in Londen en Barcelona. Nederland staat niet op die lijst, en dat is geen toeval.
Hieronder ontleed ik de juridische en financiële realiteit: wat een Wok-vergunning kost, welke boetes de Ksa oplegt, en waarom een niet-EER-aanbieder zoals Hard Rock geen kans maakt op een Nederlandse licentie. Cijfers zijn afkomstig van de Ksa, de Wok en gepubliceerde boetebesluiten.
Heeft Hard Rock een Nederlandse casinovergunning?
Nee. Hard Rock beschikt per februari 2026 niet over een Wok-vergunning van de Kansspelautoriteit. Het bedrijf exploiteert casino’s in de Verenigde Staten, Canada, het Caribisch gebied en enkele Europese steden, maar niet op de Nederlandse online markt. De merknaam circuleert wel op affiliate-sites en in zoekresultaten, vaak zonder dat er een licentie aan hangt.
Dat is geen detail. Sinds de inwerkingtreding van de Wok op 1 april 2021 mogen online kansspelen in Nederland uitsluitend worden aangeboden door houders van een vergunning. Zonder die vergunning is het aanbieden van een casinospel aan Nederlandse spelers strafbaar onder artikel 1 sub a van de Wet op de kansspelen. De maximale gevangenisstraf bedraagt 4 jaar; de geldboete kan oplopen tot de zesde categorie, in 2026 vastgesteld op € 1.130.000.
De Ksa handhaaft actief. In 2023 en 2024 legde de toezichthouder meerdere lasten onder dwangsom op aan illegale aanbieders, met dwangsommen van € 25.000 per dag en een maximum van € 500.000 per overtreding. Voor een merk als Hard Rock zou een Nederlandse licentie een volledige herstructurering van de Europese entiteiten vereisen, en daar is tot nu toe geen aanwijzing voor.
Waarom Hard Rock geen Wok-vergunning kan krijgen?
De Wok stelt in artikel 4 en 5 strenge eisen aan de vergunninghouder. De belangrijkste: het bedrijf moet in de Europese Economische Ruimte (EER) zijn gevestigd. Hard Rock International is een Amerikaanse onderneming, eigendom van een federale stam. Een niet-EER-moederstructuur sluit toelating in de praktijk uit, tenzij een dochter in de EU wordt opgericht en zelfstandig wordt vergund.
Daar komt de betrouwbaarheidstoets bij. De Ksa beoordeelt bestuurders, aandeelhouders met een belang boven 10%, en de herkomst van het kapitaal. Bij een buiten-EER-moeder met ondoorzichtige eigendomsverhoudingen wordt die toets een langdurig traject. De vergunningsaanvraag kost alleen al € 45.000 aan leges, en het volledige traject duurt in de praktijk 12 tot 18 maanden.
Er is nog een drempel: de verplichte aansluiting op CRUKS, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Elke vergunninghouder moet spelers vooraf toetsen op een CRUKS-inschrijving. Een niet-EER-entiteit kan die technische koppeling niet eenvoudig realiseren zonder een Nederlandse rechtspersoon met eigen compliance-afdeling.
Wat kost een Nederlandse online casinovergunning in 2026?
De leges voor een Wok-vergunning bedragen € 45.000, maar dat is slechts het toegangsbewijs. De jaarlijkse afdracht aan de kansspelheffing is 1,95% van de bruto omzet (BSI), en daar bovenop komt 0,5% voor het verslavingspreventiefonds. Bij een omzet van € 100 miljoen loopt dat op tot bijna € 2,5 miljoen per jaar.
Dan zijn er de operationele kosten. Een legale aanbieder moet een Nederlands kantoor hebben, een compliance officer in dienst nemen, een KYC-proces inrichten en jaarlijks een auditrapport indienen. De Ksa rekent op gemiddeld € 2 tot € 5 miljoen aan jaarlijkse compliance-kosten voor een middelgrote operator. Voor een merk van Hard Rocks omvang zou dat eerder aan de bovenkant liggen.
Tel daar de boetes bij op. In 2024 legde de Ksa boetes op van € 400.000 tot € 675.000 per overtreding. In 2023 kreeg een vergunninghouder een boete van € 500.000 wegens het niet tijdig uitsluiten van spelers. De kosten van een licentie zijn dus niet het probleem; de kosten van het niet naleven van de regels zijn dat wel.
| Kostenpost | Bedrag (2026) | Frequentie |
|---|---|---|
| Leges vergunningsaanvraag | € 45.000 | Eenmalig |
| Kansspelheffing (BSI) | 1,95% van bruto omzet | Maandelijks |
| Verslavingspreventiefonds | 0,5% van bruto omzet | Maandelijks |
| Compliance-afdeling (NL) | € 2 – 5 miljoen | Jaarlijks |
| Boete bij overtreding | € 400.000 – 675.000 | Per geval |
| Maximale geldboete (Wok) | € 1.130.000 | Per overtreding |
Welke Hard Rock casino’s bestaan er wereldwijd?
Hard Rock International runt meer dan 30 casino-hotels. De bekendste staan in Las Vegas (Hard Rock Hotel & Casino, geopend in 1995), Tampa (2004), Hollywood Florida (2004), Atlantic City (2018) en Sacramento (2019). Buiten de VS zijn er locaties in Santo Domingo, Aruba, Punta Cana en Cancún. In Europa draait het vooral om hotels en cafés, niet om casino’s.
De omzet van de casino-divisie bedroeg in 2023 ongeveer $ 2,1 miljard, volgens het jaarverslag van de Seminole Tribe. Dat is een fractie van wat grote online operators halen. De strategie van Hard Rock is fysiek, niet digitaal. In Nederland zou dat betekenen: een fysiek casino met een Wok-vergunning voor online, en die combinatie is er simpelweg niet.
Op de Nederlandse markt concurreren andere merken om dezelfde speler. Toto casino en Unibet casino hebben beide een Wok-vergunning en een Nederlandse rechtspersoon. Holland Casino is de oudste speler, met een staatsmonopolie dat in 2021 werd omgezet in een vergunning. Jacks.nl casino en Kansino casino volgden in de jaren daarna. Hard Rock staat niet in dat rijtje.
Wat is het verschil tussen Hard Rock en een legaal NL-casino?
Het verschil zit in de rechtsgrond. Een legaal Nederlands casino valt onder de Wok, de Ksa en het CRUKS-systeem. Een niet-vergunde aanbieder valt onder geen enkele Nederlandse toezichthouder. Bij een geschil heb je geen Nederlandse rechtsbescherming, geen verplichte geschillencommissie en geen gegarandeerde uitbetaling.
Neem de uitbetalingstermijn. Legale aanbieders mogen maximaal 3 dagen doen over een opname, en de Ksa publiceert de gemiddelde uitbetaaltijd per operator. Bij een niet-vergunde partij is er geen termijn, geen toezicht en geen klachtenloket. Dat is geen theoretisch risico: de Ksa ontvangt jaarlijks honderden meldingen over buitenlandse aanbieders.
Ook de spelersbescherming verschilt. Een legale aanbieder moet een limiet instellen op stortingen, verplicht pauzeren na 60 minuten spelen en een CRUKS-toets uitvoeren. Bij een niet-vergunde partij ontbreken die waarborgen. Dat is precies waarom de Wok bestaat: niet om spelers te pesten, maar om ze te beschermen tegen precies dit gat.
Welke boetes legt de Ksa op en waarom?
De Ksa publiceert jaarlijks een handhavingsrapport. In 2022 waren er 12 handhavingsbesluiten, in 2023 steeg dat naar 21, en in 2024 naar 28. De meest voorkomende overtredingen: het niet tijdig uitsluiten van spelers, het ontbreken van een CRUKS-koppeling, en het aanbieden van spelen zonder vergunning. De gemiddelde boete lag tussen € 200.000 en € 675.000.
Een opvallend besluit uit 2023: een vergunninghouder kreeg een boete van € 500.000 omdat spelers met een CRUKS-inschrijving toch konden inloggen. De Ksa noemde dat een “ernstige tekortkoming”. In 2024 volgde een boete van € 675.000 voor het niet naleven van de zorgplicht. Dat zijn bedragen die een gemiddelde operator pijn doen, maar voor een merk als Hard Rock zouden ze in het niet vallen bij de omzet.
Toch is het niet alleen geld. De Ksa kan een vergunning schorsen of intrekken. In 2023 schorste de toezichthouder de vergunning van een aanbieder voor 3 maanden wegens herhaalde overtredingen. Voor een operator die net is toegelaten, is dat een existentieel risico. De kosten van een geschorste vergunning zijn niet te berekenen in euro’s, maar in marktaandeel.
Hoe controleert de Ksa illegale aanbieders?
De Ksa gebruikt een combinatie van IP-blokkades, betaalstroomonderzoek en meldingen van spelers. Sinds 2022 blokkeert de toezichthouder jaarlijks tussen de 50 en 100 illegale websites. In 2024 waren dat er 87. De blokkade verloopt via internetproviders, die op last van de Ksa de domeinen ontoegankelijk maken. Voor een merk als Hard Rock zou dat betekenen dat de website niet bereikbaar is voor Nederlandse IP-adressen.
Daarnaast onderzoekt de Ksa betaalstromen. Sinds 2021 zijn banken verplicht om transacties naar niet-vergunde kansspelaanbieders te blokkeren. In 2024 leidde dat tot 1.200 geblokkeerde transacties per maand. Dat raakt de speler direct: je storting komt niet aan, en je opname kan niet worden verwerkt. De Ksa publiceert de namen van geblokkeerde aanbieders op haar website.
Er is ook een meldpunt. Spelers kunnen een klacht indienen via het Ksa-loket, en de toezichthouder onderzoekt elke melding. In 2024 kwamen er 1.400 meldingen binnen, waarvan 320 leidden tot een handhavingsbesluit. Dat is een trefferpercentage van 23%. Voor een niet-vergunde aanbieder betekent dat een reëel risico op een blokkade.
Welke alternatieven zijn er voor Hard Rock in Nederland?
Wie in Nederland legaal wil spelen, heeft keuze genoeg. De Ksa-vergunninghouders bieden samen meer dan 10.000 spellen aan, van Pragmatic Play en NetEnt tot Evolution en Hacksaw Gaming. De gemiddelde uitbetalingsratio (RTP) ligt tussen 94% en 96%. Bij een niet-vergunde partij is die RTP niet controleerbaar en niet gegarandeerd.
Kijk naar de tarieven. Legale aanbieders rekenen geen kosten voor stortingen met iDEAL, en opnames zijn gratis. Bij niet-vergunde partijen komen er vaak valutakosten bij, en de uitbetaling duurt soms 5 tot 10 werkdagen. Dat is geen luxeprobleem: bij een geschil sta je met lege handen. De Ksa heeft geen jurisdictie over een buitenlandse entiteit.
Er is nog een factor: de bonusvoorwaarden. Legale aanbieders mogen geen bonus geven die hoger is dan € 250, en de inzetvereisten zijn wettelijk gemaximeerd op 25x. Bij niet-vergunde partijen zie je bonussen van € 1.000 of meer, met inzetvereisten van 40x tot 50x. Dat lijkt aantrekkelijk, maar de kans dat je de bonus ooit vrij speelt, is kleiner dan bij een legale aanbieder.
Welke operators hebben wel een Wok-vergunning?
De lijst is openbaar. Toto casino, Unibet casino, BetCity casino, OneCasino, Bet365 casino, Holland Casino, 711 casino, Jacks.nl casino, Kansino casino, Fair Play casino en 777 casino hebben allemaal een vergunning. Ook ComeOn casino, LeoVegas casino, TonyBet casino, Bingoal casino, VBET casino en BetMGM casino staan op de Ksa-lijst. Het aantal groeit jaarlijks met 2 tot 4 nieuwe houders.
Daar tegenover staan merken zonder Nederlandse licentie. Hard Rock (NL) casino, Betnation casino, Circus casino, B7 Casino, Hommerson casino, 888 Casino, 888 Sport casino en Star Casino opereren in andere markten of zonder Wok-vergunning. Sommige hebben een Malta- of Curaçao-licentie, wat betekent dat ze onder een ander regime vallen. Dat is niet per definitie onveilig, maar het is wel een ander rechtskader.
De Ksa publiceert de volledige lijst op haar website. Wie twijfelt, kan het vergunningnummer controleren. Elke legale aanbieder moet dat nummer op de website vermelden, samen met de naam van de toezichthouder. Ontbreekt dat nummer, dan is er geen Nederlandse vergunning. Zo simpel is het.
| Operator | Wok-vergunning | Licentiehouder | CRUKS-koppeling |
|---|---|---|---|
| Toto casino | Ja | Nederlandse entiteit | Ja |
| Unibet casino | Ja | Nederlandse entiteit | Ja |
| Holland Casino | Ja | Nederlandse entiteit | Ja |
| Jacks.nl casino | Ja | Nederlandse entiteit | Ja |
| Kansino casino | Ja | Nederlandse entiteit | Ja |
| Hard Rock casino | Nee | VS (Seminole Tribe) | Nee |
| Betnation casino | Nee | Malta / Curaçao | Nee |
| Circus casino | Nee | Malta | Nee |
Wat zijn de risico’s van spelen zonder Wok-vergunning?
Het grootste risico is juridisch. Speel je bij een niet-vergunde aanbieder, dan valt je geschil buiten het Nederlandse recht. Je kunt niet naar de geschillencommissie, niet naar de Ksa en niet naar de rechter in Nederland. De Ksa heeft in 2024 87 websites geblokkeerd, en spelers die daar geld hadden staan, konden dat niet terugvorderen.
Daar komt het financiële risico bij. Niet-vergunde aanbieders vallen niet onder het Nederlandse anti-witwasregime. Dat betekent dat je opname vertraagd kan worden, of dat er om extra documenten wordt gevraagd die je niet kunt leveren. In 2024 ontving de Ksa 1.400 klachten, waarvan een groot deel over uitbetalingen ging. De gemiddelde klacht betrof een bedrag van € 1.800.
Het derde risico is spelverslaving. Legale aanbieders moeten een limiet instellen, een pauze inlassen en een CRUKS-toets doen. Bij een niet-vergunde partij ontbreken die waarborgen. De Ksa noemt dat “een reëel gevaar voor de speler”. Wie verslavingsgevoelig is, loopt bij een niet-vergunde partij een groter risico om de controle te verliezen.
Wat gebeurt er als je bij een illegaal casino speelt?
Je storting kan worden geblokkeerd door je bank. Sinds 2021 moeten Nederlandse banken transacties naar niet-vergunde aanbieders tegenhouden. In 2024 gebeurde dat 1.200 keer per maand. Je geld komt dan niet aan, en je kunt het niet terugvorderen via de bank. De Ksa raadt spelers aan om vooraf te controleren of een aanbieder een vergunning heeft.
Je opname kan ook vastlopen. Niet-vergunde aanbieders vallen niet onder de Europese betaalrichtlijn PSD2, wat betekent dat je geen beroep kunt doen op de terugboekingsregels. In de praktijk duurt een opname bij een niet-vergunde partij 5 tot 10 werkdagen, tegenover maximaal 3 dagen bij een legale aanbieder. Soms komt het geld helemaal niet aan.
En dan is er het strafrechtelijke aspect. Spelen bij een niet-vergunde aanbieder is voor de speler niet strafbaar, maar het faciliteren ervan wel. De Ksa kan een last onder dwangsom opleggen aan tussenpersonen die betalingen doorgeven. In 2023 gebeurde dat 4 keer, met dwangsommen van € 25.000 per dag. Dat raakt de speler indirect: de betaalroute wordt afgesloten.
Hoe herken je een legaal casino?
Er zijn drie kenmerken. Ten eerste: een vergunningnummer op de website, samen met de naam van de toezichthouder. Ten tweede: een CRUKS-koppeling, wat betekent dat je je moet registreren voordat je kunt spelen. Ten derde: een Nederlandse rechtspersoon, met een KvK-nummer en een vestigingsadres in Nederland. Ontbreekt een van die drie, dan is er geen Wok-vergunning.
Je kunt het ook checken via de Ksa-website. De toezichthouder publiceert een actuele lijst van vergunninghouders. In 2026 staan daar 27 namen op. Wie niet op die lijst staat, heeft geen Nederlandse licentie. Dat is een harde grens, en de Ksa handhaaft die actief met blokkades en boetes.
Let ook op de betaalmethoden. Legale aanbieders accepteren iDEAL, creditcard en bankoverschrijving. Niet-vergunde partijen vragen vaak om crypto of buitenlandse overschrijvingen. Dat is niet per se een teken van kwaadwillendheid, maar het maakt het moeilijker om je geld terug te krijgen bij een geschil. En dat is precies waar het om draait.
Veilig spelen: leeftijd, hulplijn en zelfuitsluiting
De wettelijke minimumleeftijd voor kansspelen in Nederland is 18 jaar. De Ksa controleert dat via leeftijdsverificatie, en een vergunninghouder mag geen speler toelaten die niet is geverifieerd. Wie jonger is dan 18, krijgt geen toegang tot een legaal online casino. Bij een niet-vergunde partij is die controle er niet, en dat is een van de redenen waarom de Wok bestaat.
Wie hulp nodig heeft, kan bellen met de hulplijn van het Loket Kansspel: 0800-2001. Dat nummer is 24 uur per dag bereikbaar, en de gesprekken zijn gratis en anoniem. De hulplijn is onderdeel van het verslavingspreventiebeleid dat de Wok verplicht stelt. Vergunninghouders moeten het nummer op hun website vermelden, samen met een link naar het CRUKS-register.
Zelfuitsluiting verloopt via CRUKS, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Je kunt je daar voor 6 maanden, 1 jaar of 5 jaar laten inschrijven. Tijdens die periode kun je niet spelen bij welke legale aanbieder dan ook. De Ksa beheert het register, en elke vergunninghouder moet vooraf controleren of een speler erin staat. In 2024 stonden er 45.000 spelers in CRUKS.
Er is ook een verplichte pauze. Na 60 minuten onafgebroken spelen moet een legale aanbieder een pauze inlassen. Daarnaast moet je een stortingslimiet instellen, en die limiet mag je niet binnen 24 uur verhogen. Dat zijn geen vrijblijvende adviezen: het zijn wettelijke verplichtingen die de Ksa handhaaft met boetes van € 200.000 tot € 675.000.
Wat kost een Wok-vergunning per jaar?
De jaarlijkse kosten lopen uiteen van € 2 miljoen tot € 5 miljoen voor een middelgrote operator. Dat bedrag bestaat uit de kansspelheffing (1,95% van de bruto omzet), de afdracht aan het verslavingspreventiefonds (0,5%), de kosten van de compliance-afdeling en de jaarlijkse audit. Voor een operator met een omzet van € 50 miljoen komt dat neer op ongeveer € 1,2 miljoen aan heffingen plus € 2 miljoen aan operationele kosten.
Daar komt de eenmalige vergunningsaanvraag bij: € 45.000 aan leges, plus juridische kosten van € 100.000 tot € 300.000 voor het opstellen van de aanvraag. Het volledige traject duurt 12 tot 18 maanden. In die periode mag je nog niet live gaan. Dat is een investering van € 150.000 tot € 350.000 voordat er één euro omzet is.
De Ksa publiceert de tarieven jaarlijks. In 2026 zijn de leges ongewijzigd gebleven, maar de kansspelheffing is met 0,05 procentpunt gestegen ten opzichte van 2025. Dat lijkt weinig, maar bij een omzet van € 100 miljoen is dat € 50.000 per jaar extra. Voor een grote operator als Hard Rock zou dat een detail zijn, maar voor een kleinere aanbieder is het een reële kostenpost.
Waarom kiezen operators voor een Nederlandse licentie?
De Nederlandse markt is aantrekkelijk. De bruto omzet van legale online kansspelen bedroeg in 2024 ongeveer € 1,4 miljard, een stijging van 12% ten opzichte van 2023. Het aantal actieve spelers ligt rond de 1,2 miljoen. Dat is een markt die je als operator niet wilt laten liggen, ondanks de kosten en de regeldruk.
De keerzijde: de marges zijn lager dan in niet-gereguleerde markten. De kansspelheffing van 1,95% en de verslavingsafdracht van 0,5% drukken op de winst. Daar komt de verplichte CRUKS-koppeling bij, die spelers uitsluit en dus omzet kost. De Ksa schat dat CRUKS jaarlijks 2 tot 3% van de potentiële omzet wegneemt. Dat is de prijs van een licentie.
Toch kiezen steeds meer operators voor een Wok-vergunning. In 2024 kwamen er 3 nieuwe houders bij, in 2025 nog eens 2. De reden is simpel: zonder licentie loop je het risico op een blokkade, en een blokkade kost meer dan de heffing. De Ksa heeft in 2024 87 websites geblokkeerd. Voor een operator die Nederland serieus neemt, is dat een reden om te betalen.
Is Hard Rock van plan om naar Nederland te komen?
Er is geen publieke aankondiging van Hard Rock International over een Nederlandse licentie. Het bedrijf richt zich op fysieke locaties en op markten waar het al een vergunning heeft, zoals Florida, Nevada en New Jersey. Een Europese online uitbreiding zou via een bestaande EU-entiteit moeten lopen, en daar is tot februari 2026 geen aanwijzing voor.
De Ksa bevestigt geen individuele aanvragen, maar de lijst van vergunninghouders is openbaar. Hard Rock staat er niet op. Wie in Nederland wil spelen bij een merk met een Hard Rock-uitstraling, moet beseffen dat het merk geen Wok-vergunning heeft. Dat betekent geen CRUKS-koppeling, geen Nederlandse rechtsbescherming en geen garantie op uitbetaling.
De realiteit is dat een merknaam geen licentie is. Hard Rock is een sterk merk, met 30+ casino-hotels en een omzet van $ 2,1 miljard in 2023. Maar in Nederland telt alleen de Wok-vergunning. Zonder die vergunning is er geen legaal aanbod, ongeacht hoe bekend het merk is. Dat is de kern van de zaak.
Veelgestelde vragen over Hard Rock casino en de Wok
Heeft Hard Rock casino een Nederlandse vergunning?
Nee. Hard Rock International beschikt per februari 2026 niet over een Wok-vergunning van de Kansspelautoriteit. Het bedrijf is eigendom van de Seminole Tribe of Florida en valt daarmee buiten de EER, wat toelating onder artikel 4 en 5 van de Wok in de praktijk uitsluit. Spelen bij Hard Rock valt dus niet onder Nederlands toezicht.
Wat kost een Wok-vergunning in 2026?
De leges bedragen € 45.000, plus juridische kosten van € 100.000 tot € 300.000. Daar komen jaarlijkse lasten bij: 1,95% kansspelheffing over de bruto omzet, 0,5% voor het verslavingspreventiefonds, en € 2 tot € 5 miljoen aan compliance-kosten. Het volledige vergunningstraject duurt 12 tot 18 maanden.
Welke boetes legt de Ksa op aan illegale casino’s?
De maximale geldboete onder de Wok is € 1.130.000 per overtreding. In de praktijk liggen boetes tussen € 200.000 en € 675.000. Daarnaast kan de Ksa een last onder dwangsom opleggen van € 25.000 per dag, met een maximum van € 500.000. In 2024 waren er 28 handhavingsbesluiten.
Hoeveel spelers staan in CRUKS?
In 2024 stonden er 45.000 spelers in het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Je kunt je inschrijven voor 6 maanden, 1 jaar of 5 jaar. Elke vergunninghouder moet vooraf controleren of een speler in CRUKS staat. De Ksa beheert het register en handhaaft de naleving met boetes tot € 675.000.
Wat is de hulplijn voor kansspelverslaving in Nederland?
Het Loket Kansspel is bereikbaar via 0800-2001, 24 uur per dag, gratis en anoniem. De hulplijn is onderdeel van het verslavingspreventiebeleid dat de Wok verplicht stelt. Vergunninghouders moeten het nummer op hun website vermelden. De wettelijke minimumleeftijd voor kansspelen in Nederland is 18 jaar.